Turkmenportal logo
Şu gün 10:57
83358335
Sosial ulgamda paýlaşmaktelegram iconOk iconVk iconTwitter (X) icon
Ýalakow: «Biziň ýurdumyz işewürligiň amatly ösüşi üçin anyk işewürlik we maýa goýum gurşawyny döretmeklige ymtylýar»

Türkmenistan — ÝB işewürlik forumynda Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministriniň orunbasary Babanyýaz Ýalakow ýurduň maýa goýum ýagdaýynyň esasy görkezijileri bilen tanyşdyrdy hem-de ykdysady ösüşiň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitledi.

Ministriň orunbasarynyň sözlerine görä, häzirki maliýe-salgyt düzgüni maýadarlary goldamaga gönükdirilendir: soňky 20 ýylyň dowamynda salgyt ýüküniň derejesi durnukly saklanýar, ýurtda kesgitlenen möçberleri bolan alty sany esasy salgyt görnüşi ulanylýar. Energetika degişli bolmadyk pudaklara hususy we daşary ýurt maýa goýumlaryny çekmek üçin girdeji salgydynyň ýeňillikli möçberi göz öňünde tutulýar, ol 8% ýa-da girdejiniň 2%-i möçberindedir. Emläk salgydy 1% bolup durýar, oba hojalyk pudagynyň kärhanalary salgytlaryň köpüsinden boşadylandyr, şahsy girdeji salgydynyň möçberi bolsa 10%-e deňdir.

Ýalakow karz şertlerine aýratyn ünsi çekdi: döwlet hususy pudagyň maýa goýum taslamalarynyň çäklerinde enjamlary satyn almak üçin ýyllyk 5% möçberde 10 ýyla çenli möhletde ýeňillikli karzlary hödürleýär. Oba hojalyk önümlerini öndürijiler üçin bu salgyt möçberi ýyllyk 1% bolup, möhleti 7 ýyla çenli ýetýär.

Ministriň orunbasary şeýle hem goňşy döwletler bilen serhetlerde erkin ykdysady zolaklary we erkin söwda zolaklaryny tapgyrlaýyn döretmek boýunça alnyp barylýan işler barada aýtdy. Hususan-da, Özbegistan bilen erkin söwda zolagynyň açylmagy 2025-nji ýylda haryt dolanyşygynyň artmagyna ýardam berdi.

Çykyşda ulag-logistika ugurlaryna hem uly üns berildi. Birnäçe sebitara söwda ýollarynyň çatrygynda ýerleşýän Türkmenistan Gündogar — Günbatar we Demirgazyk — Günorta ugurlary boýunça infrastrukturasyny ösdürýär. Ýurtda ýedi halkara howa menzili bar, şeýle-de Ýewropa bilen Aziýany baglanyşdyrýan halkara ulag geçelgesine hem-de Owganystany Türkiýe bilen birleşdirýän Lapis-Lazuli geçelgesine gatnaşýar. Şu ýylda Aşgabat — Türkmenabat awtomobil ýolunyň üçünji tapgyrynyň gurluşygyny tamamlamak meýilleşdirilýär, bu bolsa Özbegistan bilen goşmaça gury ýer aragatnaşygyny üpjün eder.

Halkara söwda ulgamlaryna goşulyşmak barada aýdyp, Ýalakow Türkmenistanyň Bütindünýä söwda guramasyna goşulmak boýunça işlerini dowam etdirýändigini, degişli kanunçylygyň taýýarlanýandygyny we BSG-niň standartlarynyň ornaşdyrylýandygyny belledi. 2025-nji ýylyň iýul aýynda Fitch halkara reýting kompaniýasy Türkmenistanyň daşary ýurt walýutasyndaky karz reýtingini «B-» derejesinde oňyn çaklama bilen tassyklady. Mundan başga-da, Bütindünýä banky ýurdy Business Ready ulgamy boýunça reýting düzmek işine goşdy.

Sözüniň ahyrynda ministriň orunbasary forumyň çäklerinde geçirilýän pikir alyşmalaryň Türkmenistanda maýa goýum gurşawyny gowulandyrmak boýunça anyk ädimleri kesgitlemäge ýardam berjekdigine umyt bildirdi.